Czarny bez – jak zrobić sadzonki?
Czarny bez najłatwiej rozmnożyć przez sadzonki zdrewniałe pobrane późną jesienią. Można też wykorzystać sadzonki zielne z czerwca lub lipca, ale wymagają one stałej wilgotności i częstszego zraszania. W przypadku odmian ozdobnych rozmnażanie wegetatywne jest konieczne, jeśli chcesz zachować wygląd rośliny matecznej.
Którą metodę wybrać?
Gatunek Sambucus nigra dobrze ukorzenia się obiema metodami. Dla początkujących lepsze będą sadzonki zdrewniałe, ponieważ są mniej podatne na przesuszenie i nie wymagają tak częstej kontroli jak młode, zielone pędy.
| Cecha | Sadzonki zdrewniałe | Sadzonki zielne |
|---|---|---|
| Termin pobrania | Późna jesień, po opadnięciu liści | Czerwiec–lipiec |
| Stopień trudności | Łatwe | Bardziej wymagające |
| Pielęgnacja | Umiarkowane podlewanie i ochrona przed słońcem | Częste zraszanie i stała wilgotność |
| Szansa na powodzenie | Wysoka przy prawidłowym cięciu i sadzeniu | Dobra, ale zależna od wilgotności |
Jak zrobić sadzonki zdrewniałe?
Do rozmnażania wybierz zdrowe, jednoroczne pędy z dorosłego krzewu. Najlepiej pobrać je późną jesienią, gdy liście już opadną, ale przed nadejściem silnych mrozów.
Przygotuj ostry, czysty sekator, doniczki lub miejsce w gruncie oraz lekkie, wilgotne podłoże. Sadzonki można ukorzeniać bezpośrednio w ogrodzie albo w pojemnikach.
Postępuj w następujący sposób:
- Wybierz prosty, zdrowy pęd roczny bez oznak chorób i uszkodzeń.
- Potnij go na odcinki mające 4–6 oczek. Dolne cięcie wykonaj tuż pod oczkiem, a górne nieco nad nim, aby łatwiej rozpoznać właściwy kierunek sadzenia.
- Włóż sadzonkę do wilgotnego podłoża tak, aby nad powierzchnią ziemi pozostały tylko 2 oczka. Pozostała część powinna znajdować się pod ziemią.
- Delikatnie ugnieć ziemię wokół pędu i podlej ją, aby podłoże dokładnie przylegało do sadzonki.
- Ustaw pojemnik lub wybierz miejsce w ogrodzie z lekkim cieniem. Pełne, intensywne słońce może nadmiernie wysuszać podłoże.
Podłoże powinno być stale lekko wilgotne, ale nie mokre. Sadzonki zdrewniałe zwykle ukorzeniają się szybko, a po około roku można przenieść młode rośliny na miejsce stałe.
Jak przygotować sadzonki zielne?
Sadzonki zielne pobiera się z tegorocznych, jeszcze niezdrewniałych przyrostów w czerwcu lub lipcu. Ta metoda wymaga większej uwagi, ponieważ liście szybko tracą wodę, a młody pęd może zaschnąć.
Przygotuj niewielkie doniczki z przepuszczalnym, wilgotnym podłożem. Nie pobieraj materiału podczas upału ani z roślin osłabionych.
Kolejne czynności wyglądają następująco:
- Odetnij zdrowy fragment młodego pędu mający 2–4 liście.
- Usuń dolne liście, pozostawiając na górze najwyżej dwa. Ograniczy to utratę wody i ułatwi umieszczenie pędu w ziemi.
- Wsuń dolną część sadzonki do wilgotnego podłoża i lekko dociśnij ziemię wokół pędu.
- Ustaw pojemnik w jasnym miejscu, ale z dala od bezpośredniego słońca.
- Regularnie zraszaj sadzonkę i pilnuj, aby podłoże nie wyschło. Nie dopuszczaj jednak do długotrwałego zalania.
O ukorzenianiu świadczy pojawienie się nowego wzrostu, ale nie należy od razu wyciągać sadzonki z ziemi w celu sprawdzenia korzeni. Młodą roślinę przesadzaj dopiero wtedy, gdy dobrze się przyjmie.
Jak pielęgnować sadzonki po posadzeniu?
Najczęstszym błędem jest przesuszenie podłoża. Dotyczy to szczególnie sadzonek zielnych, lecz także świeżo posadzonych fragmentów zdrewniałych. Podlewaj je umiarkowanie, gdy wierzch podłoża zaczyna przesychać, i zapewnij osłonę przed ostrym słońcem.
Po posadzeniu zwróć uwagę na następujące zasady:
- Utrzymuj podłoże lekko wilgotne, lecz nie dopuszczaj do zastoin wody.
- Chroń młode sadzonki przed bezpośrednim słońcem, zwłaszcza w pierwszych tygodniach.
- Zapewnij przewiew, aby ograniczyć ryzyko gnicia pędów.
- Nie nawoź sadzonek bezpośrednio po posadzeniu, ponieważ młode korzenie są wrażliwe na zbyt wysokie stężenie nawozu.
Do wykonania sadzonek wystarczą czysty sekator, pojemniki z podłożem i miejsce, w którym można kontrolować wilgotność. Jeśli rozmnażasz odmianę ozdobną, taką jak ‘Aureomarginata’, ‘Aurea’ czy ‘Laciniata’, wybierz sadzonki zamiast nasion. Rośliny uzyskane z nasion mogą nie powtórzyć koloru liści, pokroju ani innych cech krzewu matecznego.
